Een gebedskleed wassen kan bijna altijd, maar hoe je het doet hangt volledig af van de opbouw. Zit er een schuimrubberen laag onder, dan is de wasmachine geen goed idee. Is het een dun geweven kleed zonder voering, dan kan het meestal wel op een koud fijnwasprogramma.
Dat onderscheid bepaalt alles wat hierna komt. Hieronder staat hoe je vaststelt wat je in huis hebt, hoe je het schoonhoudt, en wat je beter niet doet.
Kijk eerst naar de opbouw
Gebedskleden vallen grofweg in drie soorten, en die vragen elk iets anders.
Fluweel zonder voering. Een geweven kleed met een korte pool, zonder extra laag eronder. Dit is de lichtste soort en het gaat het makkelijkst in de was.
Fluweel met schuimrubber. De dikke uitvoering, met een schuimlaag tussen de bovenkant en de onderkant genaaid. Dit is het type dat comfortabel ligt bij de soedjoed en waar veel mensen thuis voor kiezen. Het is ook het type dat je niet zomaar in de machine gooit.
Dun reiskleed. Compact, vaak van een synthetische stof, bedoeld om op te vouwen en mee te nemen. Wast het eenvoudigst, maar de stof is dunner en dus kwetsbaarder voor hoge temperaturen.
Weet je niet welke je hebt, voel dan aan de rand. Voel je tussen boven- en onderkant een verende laag van een halve centimeter of meer, dan zit er schuim in.
Goed om te weten Veel dikkere kleden hebben behalve schuim ook een antisliplaag aan de onderkant. Die laag is meestal van rubber of latex en verdraagt geen warmte. Hoge temperaturen in de wasmachine of de droger maken hem hard en brokkelig, waarna hij loslaat in schilfers.
Kan een gebedskleed in de wasmachine?
Voor een dun kleed zonder voering: meestal wel. Koud of op 30 graden, fijnwasprogramma, een mild wasmiddel en een lage centrifugestand. Doe het los in de trommel of in een waszak, zonder ritsen of gespen erbij.
Voor een kleed met schuimrubber: liever niet. Schuim zuigt water op als een spons, wordt daardoor zwaar en klapt in de trommel tegen de wand. Dat maakt de schuimlaag brokkelig en kan de stiksels lostrekken waarmee boven- en onderkant vastzitten. Bovendien droogt doorweekt schuim traag, en zolang het vochtig blijft gaat het muffen.
Voor de zekerheid geldt bij elk kleed hetzelfde: kijk eerst of er een waslabel in zit. Staat daar een symbool met een doorgestreepte tobbe, dan is handwas of alleen oppervlakkige reiniging het advies van de fabrikant.
Een droger is bij geen van de drie soorten een goed idee. De warmte tast zowel de pool van fluweel als de antisliplaag aan.
Een gebedskleed wassen met de hand, stap voor stap
- Klop het kleed eerst uit of zuig het af. Los zand en stof horen eruit voordat er water bij komt, anders wordt het modder die in de pool trekt.
- Vul een bad of teil met lauw water. Niet warmer dan handwarm, en gebruik een mild wasmiddel of wolwasmiddel. Geen bleek en geen ontvlekker met chloor, want die halen de kleur uit fluweel.
- Was met de hand mee in de richting van de pool. Beweeg met vlakke hand, druk niet en schrob niet. Bij fluweel breekt schrobben de vezels en krijg je een dof plekje dat er niet meer uit gaat.
- Spoel tot het water helder is. Zeepresten in de pool trekken later vuil aan.
- Wring nooit. Druk het water eruit door het kleed op te rollen en zachtjes aan te drukken, of leg het over een rekje en laat het uitlekken.
- Droog het plat, uit de zon. Direct zonlicht bleekt de kleur. Plat drogen voorkomt dat het schuim in een vouw blijft staan.
Bij een dik kleed duurt volledig drogen makkelijk een dag of twee. Leg het pas weg als ook de onderkant droog aanvoelt.
Vlekken en geuren
Voor een verse vlek geldt: deppen, niet wrijven. Leg een schone doek op de plek en druk het vocht eruit, van buiten naar binnen zodat de vlek niet uitloopt.
Zit er iets ingedroogd in, maak dan alleen die plek vochtig met lauw water en wat mild wasmiddel, dep het uit en laat het aan de lucht drogen. Een heel kleed wassen voor één vlek is zelden nodig.
Muffe lucht komt bijna altijd doordat het kleed opgevouwen is weggelegd terwijl het nog vochtig was, of doordat het lang in een kast heeft gelegen. Een dag luchten op een droge plek buiten direct zonlicht lost dat meestal op. Ruikt het daarna nog, dan helpt het om wat baksoda over het oppervlak te strooien, een paar uur te laten liggen en daarna af te zuigen.
Hoe vaak is nodig?
Dat hangt af van waar het ligt en hoe vaak je het gebruikt.
Een kleed dat op een vaste plek thuis ligt en dagelijks wordt gebruikt, vraagt eens per week uitkloppen of afzuigen en een paar keer per jaar een echte wasbeurt. Ligt het op een plek waar veel gelopen wordt, dan vaker.
Een kleed dat mee gaat naar de moskee of op reis wordt sneller vuil, simpelweg omdat het op wisselende ondergronden ligt. Veel mensen houden daarom twee kleden aan: een dik exemplaar dat thuis blijft en een dun exemplaar voor onderweg. Welke vorm en dikte waarvoor werkt, staat in Hoe kies je een gebedskleed?
Opvouwen en bewaren
Een dun kleed kun je vouwen zonder problemen. Bij een kleed met schuim gaat oprollen beter dan vouwen: op een vouw blijft het schuim na verloop van tijd platliggen, en die knik krijg je er niet meer uit.
Bewaar het op een droge plek en niet in plastic. Een plastic zak sluit vocht in, en juist bij schuim is dat de snelste route naar muffe lucht.
Wist je dat? De pool van fluweel heeft een looprichting. Strijk je met de hand over het kleed, dan voelt de ene kant glad en de andere kant stroef. Borstel na het wassen altijd met de gladde richting mee, dan komt de glans terug die je na een wasbeurt even kwijt bent.
Waar dit artikel niet over gaat
Dit stuk gaat over de stof: hoe je hem schoonhoudt en heel houdt. Het gaat niet over de vraag wanneer een gebedsplek volgens de fiqh als rein geldt, wat daarvoor nodig is, of wat er gebeurt als er iets op terechtkomt.
Dat is een eigen onderwerp waarover uitgebreide werken bestaan en waarover geleerden verschillend oordelen. Voor die vraag is een docent of een naslagwerk over reiniging de aangewezen weg, niet een onderhoudsartikel.
Een nieuw kleed nodig omdat het oude op is, of een tweede voor onderweg? De uitvoeringen staan bij gebedskleden, en de bijbehorende gebedsmutsen daarnaast.
