İmam Ebû Hâmid el-Gazâlî (1058-1111), İslam düşünce tarihinin en çok okunan âlimlerinden biridir. Tûs'ta doğmuş, Bağdat'taki Nizâmiye Medresesi'nde ders vermiş ve dış görünüşteki ibadet ile iç dünyadaki karşılığı arasındaki bağı konu alan eserler bırakmıştır. Bu koleksiyonda onun Türkçeye çevrilmiş eserlerini bulabilirsiniz.
Gazâlî'nin eserleri, dış görünüşteki amel ile içerideki niyet arasındaki ilişkiyi merkeze aldığı için yüzyıllar boyunca farklı mezhep ve geleneklerden okuyucu bulmuştur. Kitaplar ağırlıklı olarak ahlak, nefis terbiyesi ve ibadetin manevi boyutu üzerinedir. Bu koleksiyondaki baskıların çoğu sadeleştirilmiş Türkçe tercümelerdir ve konu başlıklarına ayrıldığı için bağımsız olarak okunabilir.
Seçki iki türden oluşur. Bir yanda dört ciltlik başyapıtı İhyâ-u Ulûm'id-din'in tam baskısı, diğer yanda bu eserin bölümlerinden hazırlanmış müstakil kitaplar yer alır. Böylece hem bütünü okumak isteyenler hem de tek bir konuyla başlamak isteyenler için bir giriş noktası vardır. Diğer Türkçe eserler için Türkçe islami kitaplar sayfasına bakabilirsiniz.
İhyâ-u Ulûm'id-din dört ciltten oluşur: ibadetler, âdetler, helâk edici huylar ve kurtarıcı huylar. Eser yüzyıllardır medreselerde temel kaynak olarak okutulmuş, pek çok âlim tarafından özetlenmiş ve şerh edilmiştir.
Bu koleksiyondaki kitapların çoğu İhyâ'nın belirli bölümlerinden hazırlanmıştır. İbadetlerin Ruhu ibadetler bölümünü, İlmin Fazileti birinci cildin ilk kitabı olan İlim Kitabı'nı, Evlilik Adabı ise evlilikle ilgili bölümü ele alır. Her biri orijinal anlatım bozulmadan sade bir dille çevrilmiş ve bağımsız okunabilecek şekilde düzenlenmiştir.
Nereden başlamalı?
Gazâlî'yi ilk kez okuyacaklar genellikle tematik bir seçkiyle başlar. Kalplerin Keşfi, 111 müstakil bölümden oluşan bir vaaz ve nasihat kitabıdır; kısa bölümler hâlinde okunabildiği için giriş olarak yaygın bir tercihtir. Kalbin Halleri ve Nefsi Arındırmak, kalbi hastalıklardan arındırmayı ve nefsi terbiye etmeyi konu alır.
Eserin bütününü takip etmek isteyenler için dört ciltlik tam baskı mevcuttur. Bu, konuları sırasıyla ve eksiksiz okumak isteyenlere yöneliktir.
İlim, iman ve ibadet üzerine eserler
İlmin Fazileti (İlim Kitabı), ilmin ve ilim öğrenmenin değerini ele alır. Öğretici ile öğrenci arasındaki karşılıklı görevleri, faydalı ve faydasız ilimleri, makbul olan ve olmayan ilimleri ayetler, hadisler ve İslam âlimlerinin sözleriyle açıklar.
Neden İman Ederiz, imanın gerekçeleri üzerinde durur. Maneviyatı Yükselten İlkeler ise dünyevîleşen toplumlara ahireti merkeze alan bir yaşam anlayışı sunmayı hedefler; ilim, ihlas, sabır, zühd ve takva gibi kavramlar üzerinden ilerler.
Tasavvuf ve nefis terbiyesi
Gazâlî'nin bu koleksiyondaki eserlerinin ortak paydası, dışarıdan görünen amel ile içerideki niyet arasındaki ilişkidir. Nefsi Arındırmak ve Kalbin Halleri, Kur'an, sünnet ve selef-i sâlihînin örnek hayatlarından yararlanarak okuyucuya ahiret hazırlığında yol göstermeyi amaçlar.
Bu tema, manevi gelişim üzerine yazılmış diğer eserlerle de örtüşür. İlgili seçki için Manevi Gelişim koleksiyonuna bakabilirsiniz. Ahlak ve edep konusundaki Hollandaca kitaplar ise Islamitisch gedrag en fatsoen koleksiyonunda yer alır.
Dua, zikir ve günlük hayat
Dua ve Zikir, Gazâlî'nin dua ve zikir konusundaki bölümünden hazırlanmıştır. Evlilik Adabı ise evliliğin İslam'daki yeri, hikmetleri ve edepleri üzerinedir; eser evlilik hayatını Kur'an ve sünnet ışığında anlamak isteyenlere yöneliktir.
Bu iki kitap, Gazâlî'nin yalnızca soyut ahlak meselelerini değil, günlük hayatın somut alanlarını da ele aldığını gösterir.
İmam Gazâlî kitapları hakkında sık sorulan sorular
İmam Gazâlî kimdir?
İmam Ebû Hâmid el-Gazâlî (1058-1111), İslam düşünce tarihinin en etkili âlimlerinden biridir. Bugünkü İran'ın Tûs şehrinde doğmuş, Bağdat'taki Nizâmiye Medresesi'nde ders vermiştir. En bilinen eseri, ilim ve amel arasındaki bağı ele alan İhyâ-u Ulûm'id-din'dir.
İhyâ-u Ulûm'id-din nedir?
İhyâ-u Ulûm'id-din, İmam Gazâlî'nin dört ciltlik başyapıtıdır ve ibadetler, âdetler, helâk edici huylar ile kurtarıcı huylar olmak üzere dört bölümden oluşur. Eser, dış görünüşteki ibadetin iç dünyadaki karşılığını konu alır. Yüzyıllardır medreselerde temel kaynak olarak okutulmuştur.
Gazâlî okumaya nereden başlamalı?
Birçok okuyucu tam metin yerine tematik bir seçkiyle başlar. Kalplerin Keşfi ve Kalbin Halleri gibi kitaplar İhyâ'dan derlenmiş ve sadeleştirilmiş bölümlerdir, dolayısıyla daha kısa ve erişilebilirdir. Eserin bütününü okumak isteyenler için dört ciltlik tam baskı da mevcuttur.
Bu seçkideki kitaplar İhyâ'nın parçası mı?
Bu koleksiyondaki kitapların çoğu İhyâ-u Ulûm'id-din'in belirli bölümlerinden hazırlanmıştır. İbadetlerin Ruhu, İlmin Fazileti, Evlilik Adabı, Kalbin Halleri ve Nefsi Arındırmak bunların arasındadır ve her biri müstakil bir kitap olarak basılmıştır. Her biri orijinal anlatım bozulmadan sade bir dille çevrilmiştir ve bağımsız olarak okunabilir.
İlim Kitabı hangi konuları ele alır?
İlim Kitabı, İhyâ'nın birinci cildindeki ilk kitaptır ve ilmin fazileti, ilim öğrenmenin fazileti ile öğreticinin faziletini konu alır. Ayrıca öğretici ile öğrenci arasındaki karşılıklı görevleri, faydalı ve faydasız ilimleri ele alır. Konular ayetler, hadisler ve İslam âlimlerinin sözleriyle açıklanır.
Gazâlî'nin eserleri hangi mezhebe göre yazılmıştır?
Gazâlî fıkıhta Şâfiî mezhebine mensuptur, ancak bu koleksiyondaki eserler ağırlıklı olarak ahlak, tasavvuf ve nefis terbiyesi üzerinedir. Bu konular mezhep ayrımından büyük ölçüde bağımsızdır. Eserler bu yüzden farklı mezheplere mensup okuyucular tarafından da okunur.
