Jezus (Isa ibn Maryam) alayhi salam is een van de meest genoemde en meest gerespecteerde profeten in de islam. Zijn naam komt 25 keer voor in de Koran, vaker dan de naam van de Profeet Mohammed ﷺ zelf. De islam erkent hem als profeet, als messias (al-Masih), en als iemand die door Allah met bijzondere wonderen was begiftigd. Tegelijk verschilt de islamitische visie op Isa fundamenteel van de christelijke. In dit artikel bespreken we wie Isa is volgens de Koran en de islamitische traditie: zijn geboorte, zijn missie, zijn wonderen, en de vragen die moslims en christenen al eeuwen bezighouden. Wie meer wil lezen over het leven van alle profeten, vindt uitgebreide titels in de collectie Profeten en Metgezellen.
Wie is Isa in de islam?
Isa ibn Maryam (عيسى بن مريم) is de islamitische naam voor Jezus, zoon van Maria. De Koran rekent hem tot de Ulu al-'Azm, de vijf grootste profeten in de islamitische traditie, naast Nuh (Noach), Ibrahim (Abraham), Musa (Mozes) en Mohammed ﷺ. Hij wordt in de Koran aangeduid met meerdere titels:
- Al-Masih (de Messias, de Gezalfde)
- Kalimatullah (het Woord van Allah)
- Ruhullah (een [gecreëerde]Geest van Allah)
- 'Abdallah (dienaar van Allah)
- Rasulallah (boodschapper van Allah)
Elk van deze titels drukt iets uit over zijn bijzondere positie. "Het Woord van Allah" verwijst naar het feit dat zijn schepping begon met het woord "Kun" ("Wees!") van Allah, zonder tussenkomst van een vader. "Een Geest van Allah" verwijst naar de [gecreëerde] ziel die Allah in hem blies. De islam benadrukt dat deze titels Isa's bijzondere status als profeet uitdrukken, niet een goddelijke natuur.
Maryam: de moeder van Isa
Maryam (Maria) neemt in de islam een unieke positie in. Zij is de enige vrouw die bij naam wordt genoemd in de Koran, en er is zelfs een volledige sura naar haar vernoemd: Soerah Maryam (de 19e sura). De Koran beschrijft haar als een vrome, zuivere vrouw die door Allah boven alle andere vrouwen werd uitverkoren: "O Maryam, Allah heeft jou uitverkoren en jou gereinigd. Hij heeft jou uitverkoren boven de vrouwen van alle werelden" (Al-Imran, 42).
Haar toewijding aan Allah begon al vóór de geboorte van Isa. Volgens de Koran werd zij als kind toevertrouwd aan de tempel onder de hoede van de profeet Zakariyya (Zacharias), waar zij in afzondering leefde en door Allah van voedsel werd voorzien.
De geboorte van Isa: zonder vader
De Koran beschrijft in detail hoe de engel Jibril (Gabriël) aan Maryam verscheen en haar de geboorte van een zoon aankondigde. Maryam antwoordde: "Hoe kan ik een zoon krijgen terwijl geen man mij heeft aangeraakt en ik niet onzedelijk ben geweest?" De engel antwoordde: "Zo is het. Jouw Heer heeft gezegd: 'Het is voor Mij gemakkelijk. En Wij zullen hem tot een teken voor de mensen maken en een barmhartigheid van Ons'" (Maryam, 20-21).
De maagdelijke geboorte van Isa is een gedeeld geloofspunt tussen islam en christendom. Beide tradities geloven dat Isa zonder vader werd geboren, door een wonder van God. Het verschil zit in de interpretatie: het christendom ziet dit als bewijs van Jezus' goddelijke natuur ("de Zoon van God"), terwijl de islam het ziet als een scheppingswonder van Allah, vergelijkbaar met de schepping van Adam: "De gelijkenis van Isa bij Allah is als de gelijkenis van Adam. Hij schiep hem uit aarde en zei vervolgens: 'Wees!' en hij was" (Al-Imran, 59).
Wist je dat? Isa is een van de weinige personen in de Koran die met de naam van zijn moeder wordt geïdentificeerd: "Isa ibn Maryam" (Jezus, zoon van Maria). In de Arabische traditie worden mensen normaal geïdentificeerd met de naam van hun vader. Het feit dat Isa naar zijn moeder wordt vernoemd, bevestigt zowel de afwezigheid van een vader als de bijzondere status van Maryam.
De wonderen van Isa
De Koran schrijft aan Isa meerdere wonderen toe die hij verrichtte "met de toestemming van Allah". Die toevoeging is cruciaal: de wonderen kwamen niet van Isa zelf, maar van Allah door hem heen. De Koran noemt specifiek:
- Spreken in de wieg: Als pasgeboren baby sprak Isa vanuit de wieg om zijn moeder te verdedigen tegen beschuldigingen: "Ik ben de dienaar van Allah. Hij heeft mij het Boek gegeven en mij tot profeet gemaakt" (Maryam, 30).
- Een vogel van klei: "Ik maak voor jullie uit klei iets in de vorm van een vogel, dan blaas ik erin en het wordt een vogel, met de toestemming van Allah" (Al-Imran, 49).
- Genezen van blinden en melaatsen: "Ik genees de blindgeborene en de melaatse" (Al-Imran, 49).
- Opwekken van de doden: "Ik breng de doden tot leven, met de toestemming van Allah" (Al-Imran, 49).
- Kennis van het verborgene: "Ik vertel jullie wat jullie eten en wat jullie in jullie huizen opslaan" (Al-Imran, 49).
Deze wonderen dienden als bewijs van Isa's profeetschap tegenover de Israëlieten. Ze waren niet bedoeld als bewijs van goddelijkheid, maar als tekenen van Allah's macht en Isa's opdracht.
De missie van Isa: wat predikte hij?
Volgens de Koran was de kernboodschap van Isa dezelfde als die van alle profeten: tawhid, de eenheid van God. De Koran citeert Isa: "Allah is mijn Heer en jullie Heer. Aanbid Hem. Dat is het rechte pad" (Al-Imran, 51). Isa bevestigde de Thora die vóór hem was gekomen en bracht de Indjil (het Evangelie) als leiding voor zijn volgelingen.
De islam ziet Isa niet als de stichter van een nieuwe religie, maar als een vernieuwer van de boodschap die Ibrahim, Musa en alle eerdere profeten al hadden gebracht. Zijn volgelingen (de Hawari, de discipelen) geloofden in hem als profeet en boodschapper van God.
De kruisiging: wat zegt de Koran?
Hier ligt het meest fundamentele verschil tussen islam en christendom. De Koran stelt expliciet dat Isa niet werd gekruisigd: "Zij hebben hem niet gedood en zij hebben hem niet gekruisigd, maar het werd hun zo voorgesteld. En degenen die hierover van mening verschilden, verkeren in twijfel erover. Zij hebben er geen kennis van, behalve het volgen van vermoedens. En zij hebben hem zeker niet gedood. Allah heeft hem juist tot Zich opgeheven" (An-Nisa, 157-158).
De meerderheid van de islamitische geleerden interpreteert dit vers zo dat Allah een ander persoon op Isa liet lijken, terwijl Isa zelf levend ten hemel werd opgenomen. Over wie die andere persoon was, zijn er verschillende overleveringen. Het christendom beschouwt de kruisiging en opstanding als het centrale heilsfeit. De islam wijst de kruisiging af maar erkent Isa's wonderbaarlijke hemelvaart.
Goed om te weten Het feit dat de islam de kruisiging afwijst, betekent niet dat de islam Isa's lijden of de ernst van de gebeurtenissen ontkent. Het betekent dat Allah Zijn profeet heeft beschermd. In de islamitische theologie laat Allah Zijn profeten niet vernedered worden door hun vijanden. De hemelvaart van Isa is geen ontkenning van zijn missie, maar een bevestiging van Allah's bescherming.
De terugkeer van Isa
De islam leert dat Isa niet is gestorven maar levend door Allah ten hemel is opgenomen. Aan het einde der tijden zal hij terugkeren naar de aarde. Dit geloof is gebaseerd op meerdere authentieke overleveringen. De Profeet Mohammed ﷺ zei: "Bij Degene in Wiens Hand mijn ziel is, de zoon van Maryam zal spoedig onder jullie neerdalen als een rechtvaardige rechter" (Bukhari en Muslim).
Volgens de islamitische traditie zal Isa neerdalen in Damascus, de Dajjal (de Antichrist) bestrijden en doden, en gerechtigheid op aarde herstellen. Hij zal bidden achter de Mahdi (de door Allah geleide leider) en uiteindelijk een natuurlijke dood sterven. Zijn terugkeer is een van de grote tekenen van het Einde der Tijden (ashrat as-sa'ah) in de islamitische eschatologie.
Waar islam en christendom overeenkomen en verschillen
De overeenkomsten zijn groter dan veel mensen denken:
- Gedeeld: Maagdelijke geboorte, wonderen, heilige missie, eerbied voor Isa als bijzonder persoon, geloof in zijn terugkeer.
- Verschil: Het christendom beschouwt Jezus als de Zoon van God en als God zelf (in de Drie-eenheid). De islam beschouwt Isa als mens en profeet, niet als goddelijk. Het christendom leert de kruisiging en opstanding als centraal heilsfeit. De islam wijst de kruisiging af en leert dat Isa levend ten hemel is opgenomen.
Beide tradities delen een diepe eerbied voor Isa. De Koran behandelt hem met groot respect. De Profeet Mohammed ﷺ zei: "Ik ben de meest nabije persoon aan Isa ibn Maryam, in dit leven en het hiernamaals. De profeten zijn broeders; hun moeders zijn verschillend maar hun godsdienst is één" (Bukhari). Dit artikel is niet bedoeld als polemiek, maar als toelichting op de islamitische visie. Het begrijpen van elkaars perspectief is de basis voor respectvolle dialoog.
Wil je meer lezen over de profeten in de islam? In onze collectie Profeten en Metgezellen vind je het boek "De profeet Isa (Jezus) in de Islam" dat dit onderwerp uitgebreider behandelt. Bekijk ook de bredere collectie islamitische boeken voor meer titels over geloofsleer en profetenverhalen.
Veelgestelde vragen
Gelooft de islam in Jezus?
Ja. Isa (Jezus) is een van de meest gerespecteerde profeten in de islam. Zijn naam komt 25 keer voor in de Koran. De islam erkent zijn maagdelijke geboorte, zijn wonderen en zijn missie als profeet. Het verschil met het christendom is dat de islam hem niet als de Zoon van God beschouwt.
Waarom noemen moslims hem Isa en niet Jezus?
Isa (عيسى) is de Arabische naam die in de Koran wordt gebruikt. "Jezus" is de Nederlandstalige vorm die via het Grieks (Iesous) en Latijn (Iesus) uit het Aramees (Yeshua) is afgeleid. Het zijn verschillende vormen van dezelfde naam in verschillende talen.
Gelooft de islam in de maagdelijke geboorte?
Ja. De Koran beschrijft expliciet dat Isa zonder vader werd geboren, door een wonder van Allah. De engel Djiebril bracht het bericht aan Maryam. Dit is een gedeeld geloofspunt met het christendom.
Waarom wijst de islam de kruisiging af?
De Koran stelt in Soerah An-Nisa (4:157) dat Isa niet werd gekruisigd, maar dat het de omstanders zo werd voorgesteld. De islam leert dat Allah Zijn profeet heeft beschermd en hem levend ten hemel heeft opgenomen. De kruisiging als zoenoffer voor de mensheid (een centraal christelijk dogma) past niet in de islamitische theologie, waarin elke mens verantwoordelijk is voor zijn eigen daden.
Komt Jezus terug volgens de islam?
Ja. De islam leert dat Isa aan het einde der tijden zal terugkeren naar de aarde. Hij zal de Dajjal (Antichrist) bestrijden, gerechtigheid herstellen, en uiteindelijk een natuurlijke dood sterven. Dit geloof is gebaseerd op authentieke overleveringen van de Profeet Mohammed ﷺ (Bukhari en Muslim).
Heeft Maria een eigen soerah in de Koran?
Ja. Soerah Maryam (de 19e soerah van de Koran) is vernoemd naar de moeder van Isa. Zij is de enige vrouw die bij naam in de Koran wordt genoemd. De soerah vertelt over haar vrome leven, de aankondiging van Isa's geboorte, en de bevalling.
Lees ook: Ontdek meer profetenverhalen voor kinderen
