Rizq wordt doorgaans vertaald als voorziening of levensonderhoud.
Taalkundig heeft rizq de betekenis van “geven” of “toedelen”.¹ In de teksten van de Koran en de Hadieth wordt het begrip op verschillende manieren gebruikt. We kunnen hierin drie belangrijke vormen onderscheiden.
1. Rizq als algemene voorziening en zegening
Rizq kan allereerst verwijzen naar de algemene zegeningen waarmee Allah ﷻ Zijn dienaren voorziet. Dit omvat zowel zaken van deze wereld als gunsten die betrekking hebben op het Hiernamaals.
Allah ﷻ zegt: “Degenen die in het ongeziene geloven, het gebed onderhouden en uitgeven van wat Wij hun hebben voorzien.” (al-Baqarah 2:3)
Alles wat een persoon bezit of ontvangt, behoort uiteindelijk tot de voorziening die Allah ﷻ hem heeft geschonken. Gezondheid, veiligheid, familie, mogelijkheden en bezit kunnen allemaal behoren tot de gunsten van Allah ﷻ.
2. Rizq als datgene wat ons voedt en in onze behoeften voorziet
Een tweede betekenis van rizq is hetgeen waarmee Allah ﷻ een schepsel voorziet in zijn noodzakelijke behoeften. Dit omvat voedsel en drinken, maar ook hetgeen iemand draagt of gebruikt.
De Boodschapper van Allah ﷺ zei: “Als jullie werkelijk op Allah zouden vertrouwen zoals er op Hem vertrouwd behoort te worden, dan zou Hij jullie voorzien zoals Hij de vogels voorziet. Zij gaan ’s ochtends hongerig eropuit en keren ’s avonds verzadigd terug.”²
De gelovige neemt daarom de toegestane middelen, werkt en doet moeite, maar weet tegelijkertijd dat zijn voorziening uiteindelijk van Allah ﷻ afkomstig is.
3. Rizq als een waardevolle gunst
Een derde vorm van rizq is een bijzondere gunst die Allah ﷻ aan een persoon schenkt. Dit kan bijvoorbeeld rijkdom, kennis of aanzien zijn.
Allah ﷻ zegt: “Geef uit van wat Wij jullie hebben voorzien, voordat de dood tot een van jullie komt…” (al-Munāfiqoen 63:10)
Rizq is dus niet beperkt tot geld en voedsel. Kennis kan rizq zijn. Een goede reputatie kan rizq zijn. Een bepaalde mogelijkheid kan rizq zijn. Ook andere zaken waarmee Allah ﷻ iemand begunstigt, kunnen tot zijn rizq behoren.³
Daarom is het belangrijk om niet uitsluitend naar materiële zaken te kijken wanneer we spreken over rizq. Een persoon kan veel bezit hebben, maar weinig barakah ervaren, terwijl een ander weinig bezit heeft maar grote tevredenheid, gezondheid, kennis en rust geniet.
Een van de Schone Namen van Allah ﷻ is Ar-Razzāq, De Voorziener. Allah ﷻ zegt: “Voorwaar, Allah is de Voorziener, de Bezitter van kracht, de Sterke.”(adh-Dhāriyāt 51:58)
Allah ﷻ is de Werkelijke Voorziener. Mensen kunnen middelen zijn waardoor onze rizq ons bereikt — bijvoorbeeld door middel van werk, handel of een salaris — maar het is Allah ﷻ Die deze middelen heeft geschapen en Die bepaalt wat Zijn dienaren ontvangen.
Imam al-Ghazālī رحمه الله legt uit dat Ar-Razzāq Degene is Die de voorziening en degenen voor wie wordt voorzien heeft geschapen, deze voorziening naar hen brengt en de middelen heeft geschapen waardoor zij van deze gunsten kunnen profiteren.⁴
Imam Ahmad Zarrūq رحمه الله beschrijft Ar-Razzāq als ‘Degene Die alle bestaande zaken voorziet van hetgeen nodig is om hun vorm en wezen in stand te houden, vanuit Zijn zuivere vrijgevigheid’.⁵
Dit leert ons dat onze harten uiteindelijk niet afhankelijk dienen te zijn van de middelen, maar van de Schepper van de middelen.
Wil je je geloof verder verdiepen?
Begin dan bij de basis: de ʿaqiedah. Bekijk hier onze boeken over basiskennis ʿaqeedah en verdiep je verder in de fundamenten van het islamitische geloof.
Bronnen
- Al-Samīn al-Ḥalabī, al-Durr al-Maṣūn; Abū al-Suʿūd, Irshād al-ʿAql al-Salīm ilā Mazāyā al-Kitāb al-Karīm.
- Overgeleverd door al-Tirmidhī en Ibn Mājah.
- Al-Rāghib al-Aṣfahānī, al-Mufradāt fī Gharīb al-Qurʾān; al-Ḥalabī, ʿUmdat al-Ḥuffāẓ.
- Al-Ghazālī, al-Maqṣad al-Asnā fī Sharḥ Asmāʾ Allāh al-Ḥusnā.
- Aḥmad Zarrūq, Sharḥ Asmāʾ Allāh al-Ḥusnā.
