Het woord Tawḥeed is afgeleid van het Arabische woord voor één (wāḥid). Taalkundig betekent tawḥeed dan ook: iets tot één maken of als één beschouwen. In religieuze zin houdt de Tawḥeed die de Profeten hebben verkondigd het volgende in:
Het geloven en bevestigen van de eenheid van Allah, de Allerhoogste, in Zijn Wezen (Aḥad), Zijn Eigenschappen en Zijn Handelingen, en Hem als Enige te aanbidden.
Daarmee wordt bedoeld dat wij geloven dat Allah, de Allerhoogste:
(a) Eén is in Zijn Wezen: er is geen god naast Hem. Allah, de Allerhoogste, bestaat niet uit delen, onderdelen of ledematen en is niet deelbaar. Niemand is Zijn deelgenoot of gelijke, want deelgenootschap duidt op een tekortkoming en Allah is vrij van alle tekortkomingen.³
(b) Eén is in Zijn Eigenschappen: niemand deelt in de Eigenschappen van Allah, de Allerhoogste. Er is geen schepper buiten Allah, geen voorziener buiten Allah, enzovoort. Dit geldt voor al Zijn volmaakte Eigenschappen.
(c) Eén is in Zijn Handelingen: alles wat in de schepping plaatsvindt, geschiedt door de Kennis, Wil en Macht van Allah, de Allerhoogste. Niets van de schepping bezit uit zichzelf een onafhankelijke werking. Iedere werking die door iets van de schepping tot stand komt, is afhankelijk van de Wil en Macht van Allah.⁴
Dit is de boodschap die alle Profeten (vrede en zegeningen zij met hen allen) hebben verkondigd. Het toekennen van deelgenoten aan Allah, de Allerhoogste, in een van de bovengenoemde zaken is shirk.
Het geloven dat er andere goden naast Allah bestaan, dat Allah, de Allerhoogste, uit delen bestaat, dat iemand anders dan Allah een van Zijn Eigenschappen bezit, of dat enig schepsel uit zichzelf een werking kan voortbrengen, onafhankelijk van of in strijd met de Kennis, Wil en Macht van Allah, is ongeloof en in strijd met Tawḥīd (zuiver monotheïsme). Het is onmogelijk dat Allah een deelgenoot heeft.¹
Maar ik ben ook één (wāḥid) als mens?
De eenheid van een mens is echter niet zoals de Eenheid van Allah. Een mens is samengesteld uit delen, lichamelijk, veranderlijk en afhankelijk, en zijn bestaan is niet noodzakelijk. Allah daarentegen is niet samengesteld of deelbaar, verandert niet en is van niets of niemand afhankelijk. Zijn Eigenschappen zijn geen losse onderdelen waaruit Hij is samengesteld, maar eeuwige Eigenschappen van Zijn Wezen.
Allah zegt in de Edele Qurʾān:
“Zeg: Hij is Allah, de Ene. Allah, de Onafhankelijke, tot Wie allen zich wenden. Hij verwekt niet en is niet verwekt. En niemand is aan Hem gelijk.”²
Wat betekent het voor ons?
Door de eenheid van Allah te bevestigen, Zijn geboden te volgen en te werken aan de zuivering van het hart, ontstaat deze hogere staat van tawḥīd. Hierdoor kunnen wij de goede eigenschappen en daden die onze religie benadrukt ten volle verwezenlijken, zoals vertrouwen op Allah (tawakkul), oprechtheid (ikhlāṣ), tevredenheid (riḍā) en dergelijke.⁵
Bronnenlijst
¹ ʿAqāʾid al-Islām, Mawlānā Idrīs Kāndhlawī, p. 16.
² Soerah al-Ikhlāṣ, 112:1–4.
³ Maʿāriful Qurʾān, deel 8, p. 915.
⁴ Zie al-Ṣāwī, Sharḥ al-Ṣāwī ʿalā Jawharat al-Tawḥīd. Zie tevens Soerah al-Shūrā, 42:11: “Niets is aan Hem gelijk.”
⁵ Imam Al-Ghazālī, Iḥyāʾ ʿUlūm al-Dīn; al-Qushayrī, al-Risāla.
