Zwarte zaad olie wordt geperst uit de zaden van de Nigella sativa, een eenjarige plant uit de ranonkelfamilie. In Nederland kom je hetzelfde product tegen onder minstens acht verschillende namen, en dat maakt vergelijken lastig. Dit artikel zet op een rij wat de plant is, welke namen er in omloop zijn en waar je bij aanschaf naar kunt kijken.
Zwarte komijn is geen komijn
De meest voorkomende verwarring zit in de naam. Zwarte komijn heeft botanisch niets te maken met gewone komijn. Gewone komijn is Cuminum cyminum en hoort bij de schermbloemenfamilie, dezelfde familie als peterselie en wortel. Zwarte komijn is Nigella sativa en hoort bij de ranonkelfamilie, dezelfde familie als de boterbloem.
De namen lijken op elkaar omdat de zaadjes er wat op lijken, maar het zijn twee verschillende planten met een andere smaak en een andere samenstelling. Wie zwarte komijn olie zoekt en gewone komijnolie krijgt, heeft dus iets anders in huis.
Acht namen voor hetzelfde zaad
Afhankelijk van waar je kijkt heet dit product:
- Zwarte zaad of zwarte zaadolie, de meest gebruikte term binnen de moslimgemeenschap
- Zwarte komijn of zwarte komijnzaad olie, gebruikelijk in reformwinkels
- Habba sawda of habbatus sauda, de Arabische benaming
- Nigella sativa, de botanische naam die op etiketten staat
- Black seed oil, de Engelse term
- Kalonji, gebruikelijk in Zuid-Azië
- Corek otu, de Turkse benaming
- Narduszaad of zwart uienzaad, oudere Nederlandse namen
Dit is geen detail. Als je prijzen vergelijkt tussen webshops, vergelijk je vaak hetzelfde product onder twee namen zonder dat door te hebben.
Wat de overlevering zegt
De reden dat zwarte zaad binnen de islamitische traditie zo bekend is, ligt in een overlevering die is opgenomen in de verzamelingen van al-Bukhari en Muslim. Daarin wordt de Profeet Mohammed ﷺ aangehaald met de woorden dat in de zwarte zaad genezing zit voor elke ziekte, behalve de dood.
Die overlevering heeft ervoor gezorgd dat het zaad al eeuwenlang wordt gebruikt en doorgegeven. Over de precieze uitleg en toepassing ervan bestaan verschillende opvattingen onder geleerden. Dit artikel geeft de overlevering weer zoals zij is overgeleverd en doet geen uitspraak over medische werking.
Waar let je op bij het kiezen?
De etiketten van zwarte zaad olie staan vol termen die niet allemaal even veel zeggen. Deze vier zijn wel concreet:
Koudgeperst. De olie wordt zonder verhitting uit het zaad geperst. Verhitting is goedkoper en levert meer olie op, maar tast de samenstelling aan. Koudgeperst is daarom de gangbare standaard voor kwaliteit.
Extra vierge. Dit betekent dat de olie uit de eerste persing komt. Latere persingen leveren een lagere kwaliteit.
Ongeraffineerd. Raffineren maakt de olie milder van smaak en langer houdbaar, maar verwijdert ook stoffen. Ongeraffineerde olie smaakt scherper en peperiger.
Hexaanvrij. Hexaan is een oplosmiddel dat bij industriële extractie wordt gebruikt om meer olie uit het zaad te halen. Bij koudgeperste olie komt het niet aan te pas, maar de vermelding maakt dat expliciet.
Smaak en gebruik
Zwarte zaad olie heeft een uitgesproken smaak: peperig, licht bitter en met een kruidige nasmaak. Wie het voor het eerst probeert, vindt het vaak stevig. De gangbare dosering is een theelepel per dag, al dan niet gemengd met honing om de smaak te verzachten.
Naast inwendig gebruik wordt de olie ook uitwendig op de huid of in het haar gebruikt. Bewaar de fles koel en donker en sluit hem goed af, want de olie oxideert bij licht en warmte.
Zwarte zaad olie is geen medicijn en geen vervanging voor medische zorg. Gebruik je medicijnen of ben je zwanger, overleg dan met je arts voordat je begint.
Verwante producten uit de sunnah
Zwarte zaad hoort bij een bredere groep producten die aan de sunnah worden verbonden. In die traditie staan ook dadels, zamzam water en de miswak. Wat daar precies onder valt en waarom, lees je in Soennah producten: wat zijn het en welke zijn er?
Het volledige aanbod staat bij zwarte zaad olie en gezondheid.
